Γονιμότητα της Γυναίκας – Όρια και προϋποθέσεις

Η γονιμότητα της γυναίκας μειώνεται όσο μεγαλώνει, και σταματά πλήρως όταν φθάσει στην εμμηνόπαυση. Καθοριστικό ρόλο παίζουν ο τρόπος διαβίωσης, συγκεκριμένα προβλήματα υγείας, η κληρονομικότητα και το άγχος. Το κάπνισμα, προβλήματα εμμήνου ρήσης, μολύνσεις και χειρουργικές κακώσεις στις ωοθήκες, πολλαπλοί ερωτικοί σύντροφοι και άλλοι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν δυσμενώς τη γονιμότητα μιας γυναίκας.

Η πιο γόνιμη ηλικία είναι από τα 19 μέχρι τα 30 χρόνια. Μετά τα 35 η γονιμότητα μιας γυναίκας αρχίζει να μειώνεται σταδιακά, και στα 40 πλέον φθάνει στο κατώτατο σημείο, δηλαδή στο 5-10%.

Η σύγχρονη γυναίκα για επαγγελματικούς και οικονομικούς κυρίως λόγους, αναβάλλει τον οικογενειακό προγραμματισμό γύρω στα 30 της. Αυτός ο προγραμματισμός μπορεί να της προσφέρει στην καλύτερη πιθανότητα 1-3 παιδιά, που είναι και το ζητούμενο στις πλείστες των περιπτώσεων. Οι γυναίκες με ιστορικό της μητέρας ή της γιαγιάς τους για πρόωρη εμμηνόπαυση, τυχόν προβλήματα στις ωοθήκες τους, μικρό όγκο και αριθμό ωοθυλακίων κατά τον  υπερηχογραφικό έλεγχο θα πρέπει να βρίσκονται σε εγρήγορση. Επίσης γυναίκες που ακολουθούν επαγγελματική καριέρα, ή για λόγους υγείας, ή για κοινωνικούς λόγους που προβλέπουν ότι θα θέλουν να κάνουν παιδιά μετά την ηλικία των 38, θα πρέπει επίσης να αναζητήσουν ιατρική γνωμάτευση και βοήθεια.

Στις πλείστες περιπτώσεις μπορούμε σήμερα να αποθηκεύσουμε με μεγάλη ευκολία ωάρια, σε μικρότερη ηλικία (κάτω από τα 33 καλύτερα μέχρι και τα 36 είναι ανεκτό). Στις γυναίκες με προβλήματα υγείας όπως είναι το λέμφωμα, σε περιπτώσεις που θα χορηγηθούν χημειοθεραπείες  που θα επηρεάσουν την λειτουργία των ωοθηκών μπορούμε επίσης να αποθηκεύσουμε ωοθηκικό φλοιό για αυτόλογη μεταμόσχευση σε κατοπινό στάδιο. Σήμερα σε πειραματικό στάδιο, επιχειρείται ακόμη η φύλαξη ωοθηκικού ιστού και η αυτόλογη μεταμόσχευση κατά την εμμηνόπαυση σαν θεραπεία ορμονικής αποκατάστασης. Η διαδικασία γίνεται ενδοσκοπικά, όπου η ασθενής μετά από 2-3 ώρες πάει στο σπίτι της. Το εργαστήριο που θα παραλάβει τον ιστό πρέπει να έχει την εμπειρία και να διαθέτει το κατάλληλο εξοπλισμό έτσι ώστε να διατηρήσει με το καλύτερο δυνατό τρόπο την φυσική δομή και λειτουργία των κυττάρων του ιστού.                

Οστεοπόρωση και Θεραπείες υποκατάστασης

Κατευθυντήριες οδηγίες 2020

European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women

The International Osteoporosis Foundation (IOF) website lists osteoporosis guidelines

AACE Clinical Practice Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Postmenopausal Osteoporosis – 2020 Update

Θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (οιστρογόνα και προγεστερόνης) προτείνεται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με υψηλό κίνδυνο καταγμάτων με τα παρακάτω χαρακτηριστικά

Σε γυναίκες με υστερεκτομή, χορηγούνται μόνο οιστρογόνα)για την πρόληψη όλων των τύπων καταγμάτων.

• Κάτω των 60 ετών ή < 10 ετών μετά την εμμηνόπαυση

• με χαμηλό κίνδυνο για εν τω βάθη θρόμβωση

• όταν τα διφωσφονικά ή το denosumab δεν είναι κατάλληλα

• Με ενοχλητικά αγγειοκινητικά συμπτώματα

• Με επιπρόσθετα συμπτώματα κλιμακτηρίου

• Χωρίς αντενδείξεις

• Χωρίς προηγούμενο έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο

• Χωρίς καρκίνο του μαστού

Θεραπεία με ραλοξιφαίνη ή βαζεδοξιφένη για την μείωση κινδύνου σπονδυλικών καταγμάτων, προτείνεται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση και υψηλό κίνδυνο κατάγματος με τα παρακάτω χαρακτηριστικά

• με χαμηλό κίνδυνο για εν τω βάθη θρόμβωση

• τα διφωσφονικά ή το denosumab δεν είναι κατάλληλα

• με υψηλό κίνδυνο καρκίνου του μαστού

Θεραπεία με τιμπολόνη προτείνεται για την πρόληψη σπονδυλικών και μη σπονδυλικών καταγμάτων σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση και υψηλό κίνδυνο καταγμάτων με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά

•  Κάτω των 60 ετών ή < 10 ετών μετά την εμμηνόπαυση

•  Με χαμηλό κίνδυνο για εν τω βάθη θρόμβωση

•  Οπου τα διφωσφονικά ή το denosumab δεν είναι κατάλληλα

•  Με ενοχλητικά αγγειοκινητικά συμπτώματα

•  Με επιπρόσθετα συμπτώματα κλιμακτηρίου

•  Χωρίς αντενδείξεις

•  Χωρίς προηγούμενο έμφραγμα του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο ή υψηλό

    κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου

•  Χωρίς καρκίνο του μαστού

Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο κατάγματος με οστεοπόρωση, προτείνουμε να χορηγείται καλσιτονίνη ρινικού σπρέι μόνο σε γυναίκες που δεν μπορούν να ανεχθούν ραλοξιφαίνη, διφωσφονικά, οιστρογόνα, denosumab, τιμπολόνη, αμπαλοπαρατίδη ή τεριπαρατίδη ή για τις οποίες αυτές οι θεραπείες δεν θεωρούνται κατάλληλες.

Θεραπεία Οστεοπόρωσης σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες (Βασίλειος Τάνος MD PhD Καθ. Μαιευτικής και Γυναικολογίας )

Κατευθυντήριες οδηγίες 2020

European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women

The International Osteoporosis Foundation (IOF) website lists osteoporosis guidelines

AACE Clinical Practice Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Postmenopausal Osteoporosis – 2020 Update

Συνιστάται θεραπεία στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με υψηλό κίνδυνο καταγμάτων, ειδικά εκείνων που έχουν υποστεί πρόσφατο κάταγμα, με φαρμακευτικές θεραπείες, καθώς τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων. Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με υψηλό κίνδυνο καταγμάτων, συνιστάτε η θεραπεία με διφωσφονικά (αλενδρονάτη, ρισεδρονάτη, ζολεδρονικό οξύ και ιπανδρονάτη) για τη μείωση του κινδύνου κατάγματος. Η ιπανδρονάτη (Ibandronate) δεν συνιστάται για τη μείωση του κινδύνου κατάγματος στη σπονδυλική στήλη ή του ισχίου. Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση που λαμβάνουν διφωσφονικά, προτείνεται να επανεκτιμηθεί ο κίνδυνος κατάγματος μετά από 3-5 χρόνια και οι γυναίκες που παραμένουν σε υψηλό κίνδυνο καταγμάτων πρέπει να συνεχίσουν τη θεραπεία, ενώ εκείνες που διατρέχουν χαμηλό έως μέτριο κίνδυνο καταγμάτων να εξεταστεί το ενδεχόμενο διακοπής της θεραπείας.

Βασικά σημεία θεραπεία

Αναγνώριση ατόμων υψηλού κινδύνου (μετά από εξέταση DEXA) και ιδιαίτερα άτομα με προηγούμενο κάταγμα.  Θεωρήστε τα διφωσφονικά ως θεραπευτική επιλογή πρώτης γραμμής για μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο κατάγματος.

Επανεκτίμηση κινδύνου κατάγματος αφού χορηγήθηκαν στην ασθενής διφωσφονικά για 3-5 χρόνια. 

Διακοπή διφωσφονικών σε γυναίκες που έχουν χαμηλό έως μέτριο κίνδυνο κατάγματος. 

Εξετάστε το ενδεχόμενο αναβολικής θεραπείας (τεριπαρατίδη ή αλαλοπαρατίδη) για γυναίκες με πολύ υψηλό κίνδυνο καταγμάτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με πολλαπλά κατάγματα.

 Όλες οι γυναίκες που υποβάλλονται σε θεραπεία οστεοπόρωσης εκτός από αυτές που παίρνουν τεριπαρατίδη ή αλαλοπαρατίδη πρέπει να καταναλώνουν ασβέστιο και βιταμίνη D στη διατροφή τους ή μέσω συμπληρωμάτων.

Παρακολουθήστε το BMD μάζας οστικής πυκνότητας ατόμων υψηλού κινδύνου με χαμηλό BMD κάθε 1 εώς 3 χρόνια.

θεραπεία Οστεοπόρωσης βασισμένη στο κίνδυνο για Οστεοπορωτικά Κατάργματα (Βασίλειος Τάνος MD PhD Καθ. Μαιευτικής και Γυναικολογίας )

Κατευθυντήριες οδηγίες 2020

European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women

The International Osteoporosis Foundation (IOF) website lists osteoporosis guidelines

AACE Clinical Practice Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Postmenopausal Osteoporosis – 2020 Update.Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο για οστεοπορωτικά κατάγματα: Συνιστάτε η χρήση denosumab 60mg υποδορίως κάθε 6 μήνες ως εναλλακτική αρχική θεραπεία. Προτείνεται η επανεκτίμηση του κινδύνου κατάγματος μετά από 5-10 χρόνια και ότι οι γυναίκες που παραμένουν σε υψηλό κίνδυνο καταγμάτων πρέπει είτε να συνεχίσουν το denosumab είτε να λάβουν άλλες θεραπείες οστεοπόρωσης.Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση με πολύ υψηλό κίνδυνο καταγμάτων, όπως αυτές με σοβαρά ή πολλαπλά σπονδυλικά κατάγματα, συνιστάται  θεραπεία με τεριπαρατίδη ή αμπαλοπαρατίδη έως και δύο χρόνια για τη μείωση των σπονδυλικών και μη σπονδυλικών καταγμάτων.Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση που έχουν ολοκληρώσει μια πορεία τεριπαρατίδης ή αμπαλοπαρατίδης, συνιστάται μια από τις ακόλουθες θεραπείες οστεοπόρωσης – διφωσφονικά, οιστρογόνα, επιλεκτικοί ρυθμιστές υποδοχέων οιστρογόνων (SERMs), καλσιτονίνη, μονοκλωνικά αντισώματα και romosozumab, για τη διατήρηση της αύξησης της πυκνότητας των οστών.Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση με πολύ υψηλό κίνδυνο καταγμάτων, όπως αυτές με σοβαρή οστεοπόρωση (δηλ. Χαμηλή βαθμολογία T -2,5 και κατάγματα) ή πολλαπλά σπονδυλικά κατάγματα, συνιστούμε τη θεραπεία με romosozumab 210mg μηνιαίως με υποδόρια ένεση μέχρι ένα έτος για τη μείωση των σπονδυλικών και μη σπονδυλικών καταγμάτων καθώς και των καταγμάτων ισχίων. Το romosozumab δεν πρέπει να χορηγείτε σε γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου (προηγούμενο έμφραγμα) ή εγκεφαλικού επεισοδίου εν αναμονή περαιτέρω μελετών που θα επιβεβαιώσουν την  ασφάλεια του φαρμάκου σχετικά με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση που έχουν ολοκληρώσει μια σειρά ρομοζουμάμπης (romosozumab), συνιστάται μια από τις ακόλουθες θεραπείες – με διφωσφονικά, ή οιστρογόνα, ή με επιλεκτικούς ρυθμιστές υποδοχέων οιστρογόνων (SERMs), ή καλσιτονίνη ή μονοκλωνικά αντισώματα για τη διατήρηση η και την αύξηση της οστικής πυκνότητας και τη μείωση του κινδύνου κατάγματος.

Θεραπεία οστεοπόρωσης βασισμένη στην οστική πυκνότητα και στο κίνδυνο για οστεοπορωτικά κατάγματα (Βασίλειος Τάνος MD PhD Καθ. Μαιευτικής και Γυναικολογίας)

Κατευθυντήριες οδηγίες 2020

European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women

The International Osteoporosis Foundation (IOF) website lists osteoporosis guidelines

AACE Clinical Practice Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Postmenopausal Osteoporosis – 2020 Update

Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με χαμηλή οστική πυκνότητα και σε υψηλό κίνδυνο καταγμάτων με οστεοπόρωση, προτείνουμε το ασβέστιο και τη βιταμίνη D να χρησιμοποιούνται ως συμπλήρωμα στις θεραπείες οστεοπόρωσης.

Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο κατάγματος με οστεοπόρωση που δεν μπορούν να ανεχθούν διφωσφονικά, οιστρογόνα, επιλεκτικοί ρυθμιστές απόκρισης οιστρογόνου, denosumab, τιμπολόνη, τεριπαρατίδη και αμπαλοπαρατάτη, συνιστούμε καθημερινά συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D για την πρόληψη καταγμάτων ισχίου.

Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με χαμηλή οστική πυκνότητα και σε υψηλό κίνδυνο καταγμάτων που υποβάλλονται σε θεραπεία για οστεοπόρωση, προτείνουμε την παρακολούθηση της οστικής πυκνότητας με DEXA στη σπονδυλική στήλη και το ισχίο κάθε 1 έως 3 χρόνια για αξιολόγηση της θεραπείας.

Πώς οι γυναίκες αντιλαμβάνονται το πάγωμα ωαρίων για κοινωνικούς λόγους.

Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Βέλγιο έδειξε ότι κατά μέσο όρο είναι γυναίκες 38 ετών που ζήτησαν επιπρόσθετες πληροφορίες για τη κρυοσυντήρηση των ωαρίων. Η γνώση για τους πιθανούς κινδύνους για τη μελλοντική γονιμότητά τους, καθώς και η ασφάλεια της υγείας των παιδιών τους που προκύπτουν από εγκυμοσύνη σε μεγάλη ηλικία, φάνηκε να ενισχύει την προθυμία τους να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα πρόληψης και κρυοσυντήρησης ωαρίων. Σύμφωνα με τους Stoop et al, ανύπανδρες, γυναίκες χωρίς συγκατοίκηση, ανώτερης εκπαίδευσης, κυρίως αυτοαπασχολούμενες, είχαν περισσότερες πιθανότητες να επιλέξουν τη κατάψυξη ωαρίων για κοινωνικούς λόγους. Το ίδιο σύμπλεγμα γυναικών, που πιθανώς ενδιαφέρεται για την κατάψυξη ωαρίων για  κοινωνικούς λόγους, ήταν επίσης πιο ανοιχτό για τη δωρεά ωαρίων. Ομοίως, όσον αφορά τη στάση σχετικά με την πιθανή κατάψυξη ωαρίων στη Σουηδία, οι γυναίκες ηλικίας 30 έως 39 ετών που ζουν στις πόλεις, ήταν πιο θετικές απέναντι σε διάφορες εναλλακτικές θεραπείες γονιμότητας, συμπεριλαμβανομένης της κρυοσυντήρησης των ωαρίων.

Η κατάψυξη ωαρίων και κύηση σε μεγαλύτερη ηλικία για κοινωνικούς λόγους

Οι κοινωνικές αλλαγές και οι ιατρικές εξελίξεις τα τελευταία χρόνια έχουν οδηγήσει στην αύξηση ζήτησης των υπηρεσιών κρυοσυντήρησης ωαρίων για κοινωνικούς λόγους. Η κρυοσυντήρηση των ωαρίων για ιατρικούς λόγους είναι αναμφισβήτητα πλήρως αποδεκτή στη κοινωνία και στην ιατρική κοινότητα. Όμως η κατάψυξη και κρυοσυντήρηση ωαρίων για μη ιατρικούς λόγους δημιουργεί αντιπαραθέσεις μεταξύ των επιστημόνων και διλήμματα βιοηθικής. Το γεγονός ότι πολλές γυναίκες τείνουν να αναβάλουν τη μητρότητα τους για χάρη των επαγγελματικών τους φιλοδοξιών η/και για να διευκολύνουν το τρόπο ζωής τους, καθιστά την τρέχουσα ανασκόπηση των ιατρικών, κοινωνικών και ψυχολογικών πτυχών αυτής της ομάδας απαραίτητη και αναγκαία. Οι θεραπείες για τη πρόληψη στειρότητας και αύξηση της γονιμότητας σε μεγάλη ηλικία είναι πρόσφατες. Ακόμη δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες και τα δεδομένα είναι  περιορισμένα, αφού οι γυναίκες που έκαναν χρήση κρυοσυντηρημένων ωαρίων και έχουν τεκνοποιήσει είναι σχετικά λίγες. Υπάρχει ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα που μια γυναίκα μπορεί να διατηρήσει κρυοσυντηρημένα ωάρια σε μια τράπεζα κρυοσυντήρησης σε κέντρο εξωσωματικής γονιμοποίησης. Ο Hodes-Wertz και οι συνεργάτες του έδειξαν ότι μόνο το 6% των γυναικών είχαν χρησιμοποιήσει τα ωοκύτταρά τους κατά τη διάρκεια του εξαετούς χρονικού διαστήματος της κρυοσυντήρησης. Σε μια πιο πρόσφατη μελέτη, ο Baldwin και οι συνάδελφοί του ανέφεραν ότι περίπου το 88% των γυναικών που υποβλήθηκαν σε κρυοσυντήρηση ωαρίων για κοινωνικούς λόγους δήλωσαν ότι θα δωρίσουν τα «εφεδρικά» ωοκύτταρα σε ιατρικά ερευνητικά προγράμματα ή σε άλλα στείρα ζευγάρια εάν δεν τα χρειάζονταν ποτέ.Σύμφωνα με τη γαλλική νομοθεσία, υπάρχει μια πρόταση ότι οι δότες ωαρίων να διατηρούν έναν αριθμό ωαρίων για τον εαυτό τους, μόνο σε περίπτωση μελλοντικής χρήσης. Μια άλλη προσέγγιση είναι «παγώστε και μοιραστείτε» που επίσης προσφέρουν ορισμένες κλινικές. Οι γυναίκες που διατηρούν κρυοσυντηρημένα ωάρια έχουν έκπτωση ή ακόμη και θα τους προσφερθούν οι υπηρεσίες που παρέχει η κλινική δωρεάν, εάν δωρίσουν έναν αριθμό παγωμένων ωαρίων τους. Η συλλογή και κρυοσυντήρηση των ωαρίων είναι αποτελεσματικότερη όταν γίνεται στην ηλικία μεταξύ 25 και 30 ετών, και προσφέρει μεγαλύτερη ευκαιρία για μια επιτυχή εγκυμοσύνη και ένα υγειές μωρό. Η συλλογή ωαρίων και η παρατεταμένη κρυοσυντήρηση τους σε ηλικία πέραν των 35 ετών αναμένεται ότι θα αποδώσει λιγότερο, δηλαδή το ποσοστό γονιμοποίησης, εγκυμοσύνης και υγειών παιδιών θα είναι μικρότερο. Δυστυχώς η ηλικία είναι καθοριστικός παράγοντας όπως και ο τρόπος ζωής μιας γυναίκας επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη ποιότητα του DNA των ωαρίων.

Η κατάψυξη ωαρίων για κοινωνικούς λόγους

Αναφέρεται σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που στοχεύουν στην παράταση, προστασία και εξασφάλιση της γονιμότητάς τους. Αναφέρεται στην υαλοποίηση και κρυοσυντήρηση ωαρίων που ανακτήθηκαν μέσω ελεγχόμενης διέγερσης των ωοθηκών από νεαρές γυναίκες που σκοπεύουν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους σε μεγαλύτερη ηλικία για κοινωνικούς λόγους. Αρκετές γυναίκες επιλέγουν να διατηρήσουν τα ωοκύτταρά τους με τη με τη μέθοδο της κρυοσυντήρησης όταν είναι νεαρές (συνήθως κάτω από 35 χρονών) αναβάλλοντας την τεκνοποίηση για κοινωνικούς λόγους. Αυτοί οι λόγοι περιλαμβάνουν μια καριέρα με απόλυτη επαγγελματική δέσμευση, την απουσία κατάλληλου συντρόφου ή/και συζύγου, την οικονομική αστάθεια ή προσωπικοί λόγοι που τις κάνουν να νιώθουν απροετοίμαστες για τη μητρότητα. Θέμα ευαίσθητο και πολύπλευρο που εμπλέκει ιατρικά, βιοηθικά και κοινωνικο-ψυχολογικά ζητήματα.

Η τύχη των ωαρίων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη νομοθεσία κάθε χώρας, τον Κώδικα Πρακτικής και τη βιοηθική σχετικά με το θέμα της δωρεάς. Ακόμη περισσότερο εξαρτάται από τον ορισμό που δίνει κάθε χώρα στην «δωρεά» και τι αποτελεί δωρητή. Στην Κίνα, για παράδειγμα, ο νόμος παρουσιάζει περιορισμούς ως προς το ποιος θα θεωρηθεί δωρητής. Μια γυναίκα για να γίνει δότης ωαρίων πρέπει να έχει αναπαραγωγικό ιστορικό διαδικασιών ART (IVF ή ICSI) στην οποία συλλέχθηκαν περισσότερα από 20 ωοκύτταρα και ένας αριθμός ωαρίων (τουλάχιστον 15) αποθηκεύτηκε για μελλοντική προσωπική χρήση. Η συλλογή και κρυοσυντήρηση των ωαρίων είναι αποτελεσματικότερη όταν γίνεται στην ηλικία μεταξύ 25 και 30 ετών, και προσφέρει μεγαλύτερη ευκαιρία για μια επιτυχή εγκυμοσύνη και ένα υγειές μωρό. Η συλλογή ωαρίων και η παρατεταμένη κρυοσυντήρηση τους σε ηλικία πέραν των 35 ετών αναμένεται ότι θα αποδώσει λιγότερο, δηλαδή το ποσοστό γονιμοποίησης, εγκυμοσύνης και υγειών παιδιών θα είναι μικρότερο. Δυστυχώς η ηλικία είναι καθοριστικός παράγοντας όπως και ο τρόπος ζωής μιας γυναίκας επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη ποιότητα του DNA των ωαρίων.

Αναπαραγωγική αυτονομία και ζητήματα βιοηθικής

H διάρκεια αναπαραγωγής των γυναικών, είναι πιο περιορισμένη σε σύγκριση με τους άνδρες, αντιμετωπίζοντας δυσκολίες στη σύλληψη και κυοφορία καθώς η ηλικία τους προχωρά. Η κατάψυξη ωαρίων, σαν μέθοδος διατήρησης της γονιμότητας, μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι οδηγεί αποτελεσματικά στην αναπαραγωγική αυτονομία της γυναίκας. Δηλαδή, της παρέχεται η ελευθερία να αποφασίζει εάν, με ποιον και πότε θα έχουν παιδιά. Η αναπαραγωγική αυτονομία είναι σημαντική αξία στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, όπως και το προστατευόμενο δικαίωμα «δημιουργίας οικογένειας» βάσει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Προκύπτει όμως, ένα σημαντικό ηθικό ζήτημα για την ευημερία του παιδιού, που είναι προϊόν κατάψυξης ωαρίων για κοινωνικούς λόγους. Είναι απαραίτητο να μελετηθεί επίμονα και σε βάθος εάν τα συμφέροντα των γυναικών και των παιδιών εξυπηρετούνται από τη χρήση αυτής της τεχνολογίας. Αυτά τα συμφέροντα εξυπηρετούνται όταν η επιθυμία για ένα παιδί και η τεκνοποίηση και ανατροφή ενός παιδιού συμβάλλουν στην αμοιβαία ευημερία (Επιτροπή Ηθικής της Αμερικανικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, 2013). Στην Ελβετία, ο νόμος δηλώνει ότι η ευημερία του μελλοντικού παιδιού είναι η πρώτη και υπέρτατη αρχή. Επομένως, πρέπει να αποφεύγεται ο αυξημένος κίνδυνος «πιθανών ιατρικών επιπλοκών για το μέλλον». Η γήρανση των γονέων που θα μπορούσε να συμβαδίζει με την κατάψυξη ωαρίων για κοινωνικούς λόγους είναι ένα σοβαρό ζήτημα που πρέπει να ληφθεί υπόψη. Είναι ζωτικής σημασίας για την ευημερία του παιδιού να έχει νέους και υγιείς γονείς. Επίσης οι εγκυμοσύνες σε ηλικία 45–50 ετών αυξάνουν τις ιατρικές επιπλοκές μιας εγκυμοσύνης όπως η υπέρταση και ο διαβήτης κύησης για την έγκυο αλλά και ο πρόωρος τοκετός με αναπηρίες και αρνητικές ψυχοκοινωνικές συνέπειες για το παιδί. Οι δυσκολίες στην ανατροφή και οργάνωση της σταδιοδρομίας των παιδιών αυξάνονται και διογκώνονται όταν εμπλέκονται ακόμη μεγαλύτερα ζευγάρια ή όταν πρόκειται για περιπτώσεις με ένα γονέα (μονογονεϊκή οικογένεια). Επιπλέον, η καθυστερημένη μητρότητα καθιστά την κατάσταση της υγείας των παππούδων ίσως ασυμβίβαστη. Ας μην παραγνωριστεί ότι τα παιδιά από γονείς μεγαλύτερης ηλικίας διατρέχουν τον κίνδυνο ψυχολογικών προβλημάτων που προκύπτουν από «ντροπή», καθώς οι γονείς τους θα μπορούσαν συχνά να εκληφθούν ως παππούδες τους.

Η κατάψυξη ωαρίων, σαν μέθοδος διατήρησης της γονιμότητας είναι ευλογία και θα πρέπει να προσφέρεται κατόπιν ενδελεχής έρευνας της ηλικίας, της ψυχικής και σωματικής υγείας μια γυναίκας και τον χρονικό ορίζοντα που προγραμματίζει να χρησιμοποίηση τα κρυοσυντηρημένα ωάρια της.     

Ευαισθητοποίηση και προώθηση της κρυοσυντήρησης των ωαρίων για κοινωνικούς λόγους

Οι γυναίκες συνήθως περνούν την επαγγελματική και γόνιμη περίοδο της ζωής τους ταυτόχρονα. Η μητρότητα έχει αποκτήσει πρόσφατα την προσοχή μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών όπως η Apple, το Facebook και άλλες, με αποτέλεσμα την ανακοίνωση κάλυψης του κόστους του παγώματος των ωαρίων για κοινωνικούς λόγους για τις εργαζόμενες γυναίκες στις εταιρείες τους. Στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και ευρωπαϊκών χωρών όπως η Ελβετία οργανώνουν εθνικές εκστρατείες προώθησης της κατάψυξης ωαρίων για κοινωνικούς λόγους μέσω άρθρων στον απλό τύπο, στην επικοινωνία του θέματος με διαλέξεις που απευθύνονται στον απλό κόσμο από κέντρα που παρέχουν υπηρεσίες κατάψυξης ωαρίων. Οι πληροφορίες είναι επίσης ευρέως διαδεδομένες στο διαδίκτυο, συνδέοντας την κρυοσυντήρηση των ωαρίων με την «ελευθερία επιλογής τρόπου ζωής μιας γυναίκας, αξιοποιώντας το πλήρες το δυναμικό κάποιας και κερδίζοντας την ελευθερία γονιμότητας σε μεγαλύτερη ηλικία.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφερθούμε στη «δύναμη του Διαδικτύου» και στα κοινωνικά μέσα. Ακόμα κι αν το πάγωμα ωαρίων για κοινωνικούς λόγους θεωρείται «ειδική» κατηγορία, υπάρχει μια λεπτή γραμμή μεταξύ της προώθησης της γνώσης και της πληροφόρησης με τον κατάλληλο και ορθολογιστικό τρόπο σεβόμενοι την βιο-ιατρική ηθική και δεοντολογία για τη διαφήμιση μιας ιατρικής θεραπείας. Η πλειοψηφία επισκέπτεται το Διαδίκτυο για να λάβει τις πρώτες πληροφορίες. Οι πληροφορίες είναι πολλές και άμεσα διαθέσιμες για όλους. Η επικοινωνία είναι απλοποιημένη, ανώνυμη, γρήγορη και εύκολη. Ωστόσο, κάποιες από όλες αυτές τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στο Διαδίκτυο και στα κοινωνικά μέσα θα μπορούσαν ενδεχομένως να είναι παραπλανητικές. Οι ιατρικές συμβουλές πρέπει πάντα να παρέχονται με νόμιμο τρόπο, να ακολουθούν αυστηρά ιατρικά πρωτόκολλα χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την καλή υγεία των γυναικών.

Η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση του κοινού πρέπει να γίνεται με ακρίβεια τους περιορισμούς της ηλικίας κατάψυξης και κρυοσυντήρης των ωαρίων. Διασφαλίζοντας ότι η διαδικασία εφαρμόζεται για εκείνες τις γυναίκες που είναι πιθανότερο να επωφεληθούν, δηλαδή η συλλογή ωαρίων γίνεται σε μικρή ηλικία από υγιής γυναίκες που δεν πάσχουν από χρόνια νοσήματα, όπου μια εγκυμοσύνη σε μεγάλη ηλικία δεν θα έθετε τη ζωή τους σε κίνδυνο. Είναι σημαντικό για τις γυναίκες άνω των 35 ετών να ενημερώνονται ότι τα κρυοδιατηρημένα ωάρια τους δεν αποτελούν εγγύηση κατά της στειρότητας που σχετίζεται με την ηλικία. Γιατροί που εξειδικεύονται στην αναπαραγωγή έχουν υποχρέωση να ενημερώνονται συνεχώς και να είναι σε θέση να συμβουλεύσουν σωστά και να διαγνώσουν με ακρίβεια τις γυναίκες που θα επωφεληθούν περισσότερο από ένα πρόγραμμα κρυοσυντήρησης ωαρίων για κοινωνικούς λόγους. Ο στόχος πρέπει να περιλαμβάνει την προώθηση μακροπρόθεσμων σχεδίων αναπαραγωγής και την παροχή μιας ρεαλιστικής αξιολόγησης των πιθανοτήτων  απoτυχίας μετά από τη κατάψυξη ωαρίων. Η παροχή συμβουλών σε όλες τις γυναίκες ή ακόμη και ζευγάρια που εξετάζουν αυτές τις διαδικασίες πρέπει να περιλαμβάνει συζητήσεις για τη γονική φροντίδα και ανατροφή των παιδιών και το αναμενόμενο ηλικιακό φάσμα που θα συμβαίνουν αυτά τα γεγονότα.