Η αλλαγή του τρόπου ζωής πρόληψη για τον καρκίνο

Σχεδόν το ένα τρίτο όλων των καρκίνων στις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Βρετανία μπορούν να αποφευχθούν κάθε χρόνο αν οι άνθρωποι διατρέφονται υγιεινά, καταναλώνουν λιγότερο αλκοόλ και γυμνάζονται περισσότερο, ανακοίνωσαν ειδικοί του τομέα υγείας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Αμερικανικού Ινστιτούτου για την Έρευνα του Καρκίνου (AICR) και του Παγκόσμιου Ταμείου Έρευνας για τον Καρκίνο (WCRF), κάνοντας απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής μας μπορεί να αποφευχθεί περίπου το 40% των κρουσμάτων καρκίνου του μαστού μόνο στη Βρετανία και στις ΗΠΑ καθώς και δεκάδες χιλιάδες κρούσματα καρκίνου του παχέος εντέρου, του στομάχου και του προστάτη.
«Είναι στενόχωρο ότι ακόμα και το 2020 οι άνθρωποι πεθαίνουν άσκοπα από καρκίνους που μπορούν να αποφευχθούν αν διατηρούμε ένα σωστό βάρος, κάνουμε υγιεινή διατροφή, έχουμε σωματική δραστηριότητα και από άλλου είδους αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Στην Κίνα, μπορούν να αποφευχθούν 620.000 κρούσματα ή 27% των καρκίνων, σύμφωνα με το WCRF, ενώ στις ΗΠΑ το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 35% (340.000 κρούσματα) και 37% στη Βρετανία. Ένας πιο υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να προλάβει 61.000 κρούσματα καρκίνου στη Βραζιλία και 79.000 στη Βρετανία. Οι διαπιστώσεις του WCRF υποστηρίζονται και από τις προτάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), σύμφωνα με τις οποίες η τακτική σωματική άσκηση μπορεί να προλάβει πολλές ασθένειες, όπως ο καρκίνος, τα καρδιακά νοσήματα και ο διαβήτης. Ο καρκίνος είναι η πρώτη αιτία θανάτου στον κόσμο και τα κρούσματα αυξάνονται. Κάθε χρόνο περίπου 12,7 εκατομμύρια άνθρωποι διαγιγνώσκονται με καρκίνο και 7,6 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από κάποια μορφή της νόσου.

Φυσική ανάπλαση του κόλπου και του αιδοίου με Erbium Yag Laser σαν μέτρο πρόληψης και θεραπείας

Η γήρανση είναι η φυσική διαδικασία που χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση ρυτίδων και χαλάρωσης εξαιτίας της εξασθένισης των ινών του κολλαγόνου. Με το πέρασμα των χρόνων οι ιστοί του κόλπου και του αιδοίου χαλαρώνουν, χάνοντας τη λειτουργία και ζωτικότητα τους. Οι ορμονικές μεταβολές κατά την κύηση και ο φυσιολογικός τοκετός επιφέρουν επίσης σημαντική χαλάρωση στα τοιχώματα του κόλπου, με αποτέλεσμα τη μείωση της σεξουαλικής ικανοποίησης και τον κίνδυνο πρόπτωσης της μήτρας σε μεγαλύτερη ηλικία.

Η παχυσαρκία, το άσθμα που προκαλεί παρατεταμένο βήχα, η άρση βαρειών αντικειμένων και η σκληρή χειρονακτική εργασία, επιβαρύνουν διαχρονικά επίσης τα τοιχώματα του κόλπου. Οι αλλαγές αυτές, μπορεί να έχουν σοβαρές φυσιολογικές και ψυχολογικές επιπτώσεις στις ίδιες τις γυναίκες και στις σχέσεις τους. Μέχρι τώρα η μόνη αποτελεσματική λύση, ήταν η χειρουργική επέμβαση με μόνο 50% επιτυχία, 7 χρόνια μετά από την εγχείρηση.

Το ERBIUM YAG Laser προσφέρει με αποτελεσματικότητα και ασφάλεια την εναλλακτική λύση στη χειρουργική επέμβαση. Προσφέρει άμεσα σύσφιξη του κόλπου στον οικείο χώρο του ιατρείου και σε λιγότερο από 30 λεπτά, με άμεση επιστροφή της ασθενούς στην εργασία της. Είναι ανώδυνη και μη-επεμβατική θεραπεία. Τα αποτελέσματα επιτυγχάνονται σε 1-2 συνεδρίες και είναι ορατά, αισθητά και μόνιμα. Το ERBIUM YAG Laser μοιάζει με κολπικό υπέρηχο, ενώ η θερμική ενέργεια του ενισχύει αποτελεσματικά τη δομή του υπάρχοντος κολλαγόνου και διεγείρει τη δημιουργία νέου. Η θεραπεία αποτελεί καινοτομία στο χώρο της γυναικολογίας και προσφέρεται για θεραπευτικούς και κοσμητικούς λόγους. Επιδρά στο επιθήλιο και στο συνδετικό ιστό,  επιτυγχάνει μια πλήρη ανάπλαση του κόλπου και του περινέου, ανανεώνοντας τους ιστούς δομικά και λειτουργικά. Αποτελεί την καλύτερη λύση για την ακράτεια ούρων, χαλάρωση του κόλπου και την ανάπλαση του περινέου. Τα αποτελέσματα των θεραπειών είναι εκπληκτικά για τη φυσιολογία και την ψυχική ανάταση της γυναίκας.

Οι θεραπείες που προσφέρει στη Γυναικολογία το ERBIUM YAG Laser 

Με 2 συνεδρίες θεραπεύει την ακράτεια των ούρων

Με 2 συνεδρίες την κολπική χαλάρωση

Με 1-2 συνεδρίες τη ξηρότητα του κόλπου

Με 4-6 συνεδρίες βελτιώνει ικανοποιητικά την κολπική πρόπτωση της μήτρας (στάδιο 1 και 2)

Με 1 συνεδρία την ανάπλαση του περινέου

Απώλεια εγκυμοσύνης και επαναλαμβανόμενες αποβολές

Η απώλεια μιας εγκυμοσύνης μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε στάδιο της κύησης. Ο κίνδυνος μιας αποβολής είναι μεγαλύτερος κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου στο 10-12%, για τις εγκυμοσύνες που έχουν συλλάβει φυσιολογικά, ενώ φτάνει το 20-25% για τις εγκυμοσύνες κατόπιν εξωσωματικής γονιμοποίησης. Στην περίπτωση κύησης, που επιβεβαιώθηκε με υπερηχογράφημα, ότι είναι πέραν των 6-7 εβδομάδων, απαιτείται καθαρισμός της ενδομήτριας κοιλότητας με τη μέθοδο απορρόφησης και απόξεσης. Οι ιστοί μπορούν να σταλούν για κυτταρογενετική ανάλυση και διάγνωση πιθανής τρισομίας. Για παράδειγμα το σύνδρομο Down είναι η επικρατέστερη χρωμοσωμιακή ανωμαλία των αποβληθέντων εμβρύων. Η πιθανότητα λανθασμένης απάντησης κυμαίνεται μεταξύ 5-25% λόγω της καταστροφής και μείξης των ιστών κατά την απόξεση, όπου πλακούντας, έμβρυο και ενδομήτριο γίνονται όλα μια μάζα. Οι πιθανότητες αυτού του λάθους είναι περισσότερες όταν το έμβρυο είναι γένους θηλυκού.

Σήμερα τα προβλήματα αυτά μπορούν να αποφευχθούν και επιπρόσθετα να γίνει  διάγνωση για τα ακριβή αίτια της αποβολής. Η υστερο-εμβρυοσκόπιση είναι η μέθοδος που διερευνά τους λόγους που το έμβρυο είναι νεκρό. Ένα μικρό τηλεσκόπιο, διαμέτρου 2.8 χιλιοστών, οδηγείται εντός της ενδομήτριας κοιλότητας διαμέσου του τραχήλου και εντελώς ανώδυνα για να ελέγξει και να διαπιστώσει τους λόγους . Η συστηματική και ενδελεχής εξέταση διαρκεί 10-15 λεπτά. Η ενδομήτρια κοιλότητα, η θέση του εμβρυικού σάκου, το φθαρτό, ο χοριακός και αμνιακός σάκος και ο πλακούντας αξιολογούνται. Το έμβρυο, ο ομφάλιος λώρος και η λήκυθος μπορούν επίσης να εκτιμηθούν και να διαγνωστούν ανάλογα, κατά πόσον είναι φυσιολογικά ή παθολογικά σύμφωνα με την ηλικία του εμβρύου και τη κλίμακα Carnegie. Στη συνέχεια, το έμβρυο μήκους από 4 μέχρι και 15 χιλιοστά, λαμβάνεται με μικρολαβίδα τοποθετείται σε ειδικό υγρό και αποστέλλεται στο εργαστήριο της κυτταρογενετικής.

Μέχρι αυτό το σημείο η διαδικασία της υστερο-εμβρυοσκόπισης είναι ανώδυνη. Όταν όμως η ενδομήτρια κοιλότητα εκκενωθεί, τότε χορηγείται γενική αναισθησία. Σύμφωνα με διεθνής μελέτες και τη δική μας εμπειρία, πέραν των 500 περιπτώσεων υστερο-εμβρυοσκόπισης ανακοινώθηκαν τα ακόλουθα αποτελέσματα.

Φυσιολογικός φαινότυπος και φυσιολογικά χρωματοσώματα διαγνώστηκαν στο 14% των περιπτώσεων

Φυσιολογικός φαινότυπος και προβληματικά χρωματοσώματα διαγνώστηκαν σε 6% των περιπτώσεων

Παθολογικός φαινότυπος και φυσιολογικά χρωματοσώματα διαγνώστηκαν στο 14% των περιπτώσεων

Παθολογικός φαινότυπος και προβληματικά χρωματοσώματα διαγνώστηκαν σε 66% των περιπτώσεων

Στην πρώτη κατηγορία με ποσοστό 14% όπου τα έμβρυα διαγνώστηκαν με φυσιολογικό φαινότυπο και φυσιολογικά χρωματοσώματα, η απώλεια της εγκυμοσύνης οφειλόταν σε παθολογίες της ενδομήτριας κοιλότητας. Αυτές ήταν προβληματική ή/και λανθασμένη θέση εμφύτευσης του κυήματος, αποκόλληση, θρόμβωση, ατυχήματα του ομφάλιου λώρου κλπ. Στο τέλος μόνο στο 5-7% των περιπτώσεων δεν μπορούμε να διαγνώσουμε τους λόγους της αποβολής. Η τεράστια συμβολή της υστερο-εμβρυοσκόπισης άπτεται στο γεγονός ότι η ορθή διάγνωση των αιτιών αποβολής βοηθά τα μέγιστα στην μελλοντική θεραπεία και στα μέτρα πρόληψης αποφυγής μιας επόμενης ενδεχόμενης αποβολής. Επιπρόσθετα συνδράμει στην ανακούφιση του πόνου και της κακής ψυχολογικής κατάστασης της ασθενούς. 

Ενδομητρίωση από τη εφηβική στην ενήλικη ζωή

Η συχνότητα της ενδομητρίωσης στο γενικό πληθυσμό φτάνει μέχρι και 80%. Μόνο το 20% όμως θα διαγνωσθεί τελικά με το πρόβλημα. Τα αίτια της νόσου είναι άγνωστα. Η παρουσία της νόσου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα υπάρχουν και συμπτώματα πόνου. Η έκταση και η σοβαρότητα της νόσου, δεν συνοδεύεται πάντοτε με έντονο κοιλιακό πόνο ούτε όμως και το αντίθετο. Σε κάποιες περιπτώσεις ο συνεχής πόνος, η δυσπαρεύνια και η δυσκολία κενώσεων ταλαιπωρεί και μειώνει τη ποιότητα διαβίωσης.  Κορίτσια που πάσχουν από δυσμηνόρροια, δηλαδή έντονο πυελικό άλγος κατά την περίοδο, έχουν 70% πιθανότητα διασποράς κυττάρων ενδομητρίωσης στη κοιλιά τους.

Εικάζεται ότι κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρήσης, ενδομήτρια κύτταρα οδηγούνται μέσω των σαλπιγγών στην πυελική κοιλότητα, στις ωοθήκες, στην επιφάνεια των εντέρων και στο περιτόναιο. Δυστυχώς τα άτομα που θα αναπτύξουν τη νόσο μετέπειτα, είναι αδύνατον να εντοπισθούν. Γυναίκες που μένουν έγκυες σε μικρή ηλικία κάτω των 30, και διατηρούν φυσιολογικό σωματικό βάρος πιθανόν να ελαχιστοποιούν και το κίνδυνο ενδομητρίωσης.

Η υπερηχογραφία και η μαγνητική τομογραφία προσφέρουν σήμερα την πιο αξιόπιστη διάγνωση των ενδομητριωμάτων μέχρι και 1.5 εκατοστό σε μέγεθος. Οι εστίες ενδομητρίωσης στη κοιλιά είναι δύσκολο να εντοπιστούν με απεικονιστικές μεθόδους και για τη διάγνωση τους είναι απαραίτητη η διακολπική ή η κοιλιακή λαπαροσκόπηση.

Η θεραπεία της ενδομητρίωσης είναι η χειρουργική εκτομή ή/και καυστηρίαση της νόσου. Η χειρουργική αγωγή απαιτεί τη γνώση της νόσου εις βάθος και εξειδικευμένες χειρουργικές ικανότητες. Τα αντισυλληπτικά χάπια και το ενδομήτριο σπείραμα προγεστερόνης βοηθούν μόνο στις ήπιες μορφές της νόσου. Τα οιστρογόνα συνήθως δημιουργούν έξαρση της νόσου. Η εκτεταμένη ενδομητρίωση και η δημιουργία κύστεων ενδομητρίωσης στις ωοθήκες, απειλεί σημαντικά τη γονιμότητα της γυναίκας. Η παρατεταμένη φλεγμονή δημιουργεί συμφύσεις, καταστρέφοντας την δομή και λειτουργία των ωοθηκών.

Η λαπαροσκοπική επέμβαση πρέπει να γίνεται έγκαιρα. Αυτή είναι η καλύτερη θεραπεία όταν οι κύστες είναι μεγαλύτερες των 3-5 εκατοστών, ενώ μικρότερες βλάβες μπορούν να αντιμετωπιστούν με τη διακολπική ενδοσκόπηση. Τα ανάλογα (GnRHa) είναι ενέσιμα φάρμακα τα οποία σταματούν παροδικά τη λειτουργία των ωοθηκών, μειώνοντας την έκκριση των οιστρογόνων, τη χρόνια φλεγμονή και το οίδημα των ιστών. Συνήθως χορηγούνται από 3 έως 6 μήνες προκαλώντας όμως εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα εξάψεων, κολπικής ξηρότητας και κακής διάθεσης.             

Ενδοσκόπηση σαν διάγνωση και θεραπεία στη Γυναικολογία

Η ενδοσκοπική χειρουργική αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη ιατρική καινοτομία του 21ου αιώνα. Η μεγέθυνση και η σαφήνεια της εικόνας, οι μικρές τομές στο δέρμα, η απουσία μετεγχειρητικού πόνου και η άμεση κινητοποίηση της ασθενούς προσφέρουν καλύτερο χειρουργικό αποτέλεσμα και μεγαλύτερη ασφάλεια παρά η συμβατική χειρουργική.  Οι επιπλοκές είναι λιγότερες, η ανάγκη φαρμάκων για το μετ’ εγχειρητικό πόνο ελάχιστη, ενώ οι πλείστες γυναικολογικές  επεμβάσεις γίνονται σε τμήματα ημερήσιας φροντίδας. Το συνολικό κόστος της ενδοσκοπικής χειρουργικής είναι δε μικρότερο συγκρίνοντας τις ίδιες επεμβάσεις με τη συμβατική χειρουργική μεγάλης τομής.

Η διακοιλιακή λαπαροσκόπηση προσφέρει την απρόσκοπτη πρόσβαση σε όποιο σημείο της κοιλιάς και της πυέλου χρειάζεται να γίνει διάγνωση και θεραπεία, και στις πλείστες περιπτώσεις χρειάζεται γενική αναισθησία. Λαπαροσκοπικές επεμβάσεις μπορούν να γίνουν και με τοπική αναισθησία, χρειάζεται όμως ιδιαίτερος χειρισμός, επιλογή των ασθενών και εμπειρία.  

Η διακολπική λαπαροσκόπηση προσφέρει άνετη και πλήρη εξέταση της πυέλου. Η πρόσβαση γίνεται από τον κόλπο. Το οπίσθιο τοίχωμα του κόλπου απέχει από τη πυελική κοιλότητα μόνο 5 χιλιοστά. Η εισδοχή μικρής διαμέτρου τηλεσκοπίου 2.8 χιλιοστών είναι εύκολη, ενώ η πιθανότητα επιπλοκών μηδαμινή. Το μεγάλο πλεονέκτημα της διακολπικής λαπαροσκόπησης είναι η ικανότητα διάγνωσης υποκλινικής παθολογίας και παίζει ιδιαίτερο ρόλο στην ανίχνευση προβλημάτων  υπογονιμότητας και έγκαιρης ανίχνευσης καρκίνου των ωοθηκών. Η επέμβαση γίνεται με τοπικό αναισθητικό και παυσίπονα, στα πλαίσια ταχείας φροντίδας, 1 -2 ώρες.

Υστεροσκόπιση είναι η μέθοδος ενδοσκοπικής εξέτασης της κοιλότητας της μήτρας. Τηλεσκόπιο 1.5 χιλιοστών προωθείται διαμέσου του τραχηλικού στομίου όπου με τη βοήθεια φυσιολογικού ορρού    τεντώνεται η κοιλότητα και ευδιάκριτα εξετάζεται η ποιότητα του ενδομητρίου, τα όστια (οι οπές των σαλπίγγων), ο πυθμένας της μήτρας και αξιολογείται το σχήμα της ενδομήτριας κοιλότητας. Η υστεροσκόπιση σε συνδυασμό με υπερηχογραφία αποτελούν το καλύτερο και ασφαλέστερο τρόπο διάγνωσης και θεραπείας σε νεαρές γυναίκες με υπογονιμότητα. Στις μεγαλύτερες κυρίες με προβλήματα εμμήνου ρήσης, μητρορραγίες, υποψία πολυπόδων και άλλης ενδομήτριας παθολογίας, η υστεροσκόπηση είναι η καλύτερη επιλογή διάγνωσης και θεραπείας. Η απόξεση θεωρείται αναξιόπιστη μέθοδος μια και η πιθανότητα λανθασμένης διάγνωσης φτάνει το 18% και η πιθανότητα ανεπαρκούς θεραπείας δηλαδή αποτυχίας πλήρους εκτομής ενός πολύποδα, φτάνει μέχρι και 40%. Οι πλείστες υστεροσκοπικές επεμβάσεις δεν χρειάζονται οποιαδήποτε αναισθησία. Σε μερικές περιπτώσεις δίνονται παυσίπονα και χρησιμοποιείται τοπικό αναισθητικό. Ακόμη και στις πιο δύσκολες υστεροσκοπικές επεμβάσεις όπως είναι οι μυομεκτομές, η αφαίρεση ινομυωμάτων από το μυομήτριο, χρησιμοποιείται ελαφριά καταστολή.

Η Υστεροσκόπιση μαζί με τη διακολπική λαπαροσκόπηση προσφέρουν μια ολοκληρωμένη και πολύ αξιόπιστη διαγνωστική και θεραπευτική φροντίδα σε γυναίκες με προβλήματα γονιμότητας, επαναλαμβανόμενων αποβολών, εξωμήτριας κύησης στο τράχηλο, μητρορραγιών και όχι μόνο.   

Από το Παπ τεστ στον εμβολιασμό για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας

Το τεστ Παπανικολάου εξετάζει την υγεία των επιφανειακών κυττάρων στη ζώνη μετάλλαξης (ΖΜ) του τραχήλου της μήτρας. Η ζώνη μετάλλαξης βρίσκεται μεταξύ του έξω και έσω τραχήλου. Τα κύτταρα της ΖΜ υπόκεινται  σε αλλοιώσεις λόγω των φυσιολογικών ορμονικών εναλλαγών της έμμηνου ρήσης (περιόδου), της σεξουαλικής επαφής και της γενικότερης κατάστασης της υγείας μια γυναίκας.

Κατά τη σεξουαλική επαφή περίπου το 20% των γυναικών θα προσβληθεί από των υιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (ΙΑΘ). Ένα μικρό ποσοστό θα παρουσιάσει περιστασιακά βλάβες στα κύτταρα της ΖΜ και μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό θα παρουσιάσει μόνιμες προ-καρκινικές βλάβες, χαμηλού ή υψηλού βαθμού στο επιθήλιο του τραχήλου της μήτρας.

Η γενικότερα καλή υγεία και η σωματική άσκηση παρέχουν υψηλό ανοσοποιητικό σύστημα και μειώνουν τις πιθανότητες μόνιμης προσβολής από το ΙΑΘ. Το κάπνισμα, οι πολλαπλοί ερωτικοί σύντροφοι και το άγχος, ελαττώνουν την ικανότητα αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος, υποβοηθώντας και εδραιώνοντας μια τυχαία μόλυνση του ΙΑΘ στη ΖΜ.

Ο ρόλος του εμβολιασμού είναι σημαντικός αφού αναπτύσσονται δια βίου αντισώματα. Η εμπειρία και τα αποτελέσματα από την Αυστραλία, που ήταν η πρώτη χώρα, που εφάρμοσε τον σχολικό εμβολιασμό εναντίον του ΙΑΘ, σε όλα τα κορίτσια ηλικίας 9-12 χρονών πριν 15 χρόνια, είναι πολύ ενθαρρυντικά. Σημειώνεται ότι όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακολουθούν το παράδειγμα της Αυστραλίας καθώς και το πρόγραμμα δράσης που εφάρμοσε. Τα τελευταία 2 χρόνια στην Αυστραλία εμβολιάζονται επίσης όλα τα αγόρια όπως και τα κορίτσια κατά την σχολική ηλικία, προσβλέποντας στην εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Οι αντενδείξεις και επιπλοκές από το εμβόλιο του ΙΑΘ είναι ελάχιστες και ακριβώς οι ίδιες όπως τα υπόλοιπα εμβόλια. Το Τεστ Παπανικολάου θα πρέπει να γίνεται κάθε 1-3 χρόνια σε όλες τις γυναίκες που δεν έχουν εμβολιαστεί. Οι νεαρές γυναίκες βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο μόλυνσης με τον ΙΑΘ λόγω της αυξημένης σεξουαλικής δραστηριότητας και απουσίας μονογαμικής σχέσης. Συστήνεται η ετήσια εξέταση Παπ σαν μέτρο πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης. Οι γυναίκες που έχουν προσβληθεί στο παρελθόν με τον ΙΑΘ θα πρέπει να κάνουν το Τεστ Παπανικολάου κάθε χρόνο.

Όταν διαγνωσθεί αλλοίωση των κυττάρων της ΖΜ του τραχήλου, δηλαδή το τεστ Παπανικολάου είναι παθολογικό, πρέπει να ακολουθήσει κολποσκόπηση και βιοψίες για τη τελική ιστολογική διάγνωση. Η θεραπεία που ακολουθείται εξαρτάται από τη τελική διάγνωση και στις πλείστες των περιπτώσεων είναι καυστηριασμός ή κωνοειδής εκτομή των βλαβών, με τοπικό αναισθητικό χρησιμοποιώντας κολποσκόπιση για καλύτερο εντοπισμό. Δεν χρειάζεται κανένας πανικός ούτε και υπερβολές στην θεραπεία ή στη παρακολούθηση των περιστατικών αυτών. Υπάρχουν ξεκάθαρα πρωτόκολλα εντοπισμού, θεραπείας και παρακολούθησης του ΙΑΘ σε διεθνές επιστημονικό επίπεδο και θα πρέπει να εφαρμόζονται πιστά.             

Πολυκυστικές ωοθήκες από την εφηβική στην ενήλική ζωή

Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (ΠΩ) έχει συνδεθεί με την υπογονιμότητα, την ακμή, την παχυσαρκία και την αυξημένη τριχοφυΐα. Τα αίτια είναι πολυπαραγοντικά αλλά η κληρονομικότητα φαίνεται να υπερέχει στις πιο πολλές περιπτώσεις. Η ανδροειδής εξωτερική εμφάνιση, η παχυσαρκία, ο κοντός λαιμός, το μικρό και πεπλατυσμένο στήθος είναι εμφανή χαρακτηριστικά του συνδρόμου. Η διάγνωση όμως εδράζεται στα υπερηχογραφικά ευρήματα. Οι ωοθήκες είναι μεγαλύτερες από τις συνήθεις σε μέγεθος, με πολλά και μεγάλα ωοθυλάκια (φαίνονται σαν πέρλες σε περιδέραιο) τα οποία λανθασμένα αποκαλούνται σαν κύστες. Στη πραγματικότητα τα πολλαπλά αυτά μεγάλα ωοθυλάκια προκαλούν την ορμονική δυσλειτουργία, σχετική αύξηση της τεστοστερόνης και της προλακτίνης, μείωση της εστραδιόλης και εμποδίζουν την μηνιαία ωορρηξία αναβάλλοντας την περίοδο από 2 έως 6 μήνες.

Η συνεχής έκθεση του ενδομητρίου στα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων αυξάνουν το κίνδυνο για εμφάνιση καρκίνου του ενδομητρίου στη ηλικία των 50 – 60, διαβήτη τύπου ΙΙ και υπέρταση. Για αυτό το λόγο είναι άκρως απαραίτητο να διευκρινίζονται οι κίνδυνοι, έτσι ώστε η ασθενής να συμμορφώνεται με την προσφερόμενη προληπτική θεραπεία. Η ελεγχόμενη διατροφή, χαμηλή σε ζάχαρα και λιπαρά, η διατήρηση του σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα και η άσκηση, βοηθούν πολλές φορές στην επαναφορά της φυσιολογικής και τακτικής περιόδου. Η καλύτερη άσκηση που συμβάλλει τα μέγιστα στην ελάττωση της αυξημένης τεστοστερόνης θεωρείται η αεροβική γυμναστική. Η χορήγηση αντισυλληπτικών χαπιών ή προγεστερόνης για 14 μέρες το μήνα ή / και η διάτρηση (ovarian drilling) των ωοθηκών επιδρούν θετικά, ρυθμίζουν την περίοδο και μειώνουν τους παραπάνω κινδύνους υγείας. Οι γυναίκες που για οποιοδήποτε λόγο δεν πήραν προληπτική θεραπεία θεωρούνται άτομα υψηλού κινδύνου και θα πρέπει να εξετάζουν τακτικά τη πίεση αίματος, και να  κάνουν γυναικολογική εξέταση, διακολπική υπερηχογραφία (μέτρηση του ενδομητρίου), αιμοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, γλυκόζη νηστείας και γλυκόζη αίματος 2 ώρες μετά γευμάτων κάθε 6 μήνες. Στις περιπτώσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας συνήθως χορηγούνται φάρμακα που υποβοηθούν την ωορρηξία. Υπάρχουν επίσης γυναίκες με φυσιολογικά εξωτερικά χαρακτηριστικά και σωματικό βάρος, όμως έχουν υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά ΠΩ και ακανόνιστη περίοδο. Η φαρμακευτική αγωγή επιβάλλεται ακόμη περισσότερο σε αυτές τις γυναίκες.

Το σύνδρομο των ΠΩ πιθανόν να εμφανίζεται από τη παιδική ηλικία, να εκδηλώνεται κατά την εφηβική ηλικία ενώ τα συμπτώματα κορυφώνονται στην ενήλική ζωή. Είναι ακόμη ένας λόγος όπου τα υπέρβαρα κοριτσάκια θα πρέπει να παροτρύνονται να χάσουν βάρος και να γυμνάζονται καθημερινά σαν μέτρο πρόληψης των συμπτωμάτων του συνδρόμου ΠΩ.

Προληπτική Ιατρική στη Γυναικολογία

Η ορθή προληπτική ιατρική καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την κατάσταση της υγείας του ατόμου. Το φύλο, η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και τα προβλήματα υγείας εάν υπάρχουν, διαφοροποιούν τον τρόπο και την έκταση της προληπτικής ιατρικής (ΠΙ) που θα πρέπει να εφαρμόζεται.

Ο πληθυσμιακός έλεγχος για το καρκίνο του τραχήλου της μήτρας (Παπ τεστ), η μαστογραφία και η κολποσκόπηση είναι μέρος της προληπτικής ιατρικής και σίγουρα δεν προσφέρουν από μόνα τους επαρκή πρόληψη στη γυναίκα. Με την ανακάλυψη του ανθρώπινου γονιδιόματος όλο και περισσότερες πληροφορίες αποκαλύπτονται, παρέχοντας την ικανότητα να εντοπίσουμε τα άτομα υψηλού κινδύνου για συγκεκριμένες νόσους. Οι εργαστηριακές και απεικονιστικές εξετάσεις προσφέρουν επιπρόσθετες πληροφορίες για εντοπισμό πιθανών μελλοντικών προβλημάτων υγείας βοηθώντας στη λήψη μέτρων έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας. Με τον ίδιο τρόπο και σε μεγαλύτερο βαθμό βοηθούν οι ενδοσκοπικές επεμβάσεις που συμβάλλουν στη τελική διάγνωση, με τη λήψη βιοψιών και αποτελεσματικής θεραπείας όπου χρειάζεται.

Η αποτελεσματικότητα της ΠΙ στη γυναικολογία φαίνεται από τη μακροχρόνια καλή υγεία του ατόμου που υποβάλλεται σε πρόγραμμα πρόληψης. Τέτοια προγράμματα περιλαμβάνουν σειρά ερωτηματολογίων και εξετάσεων έτσι ώστε να εκτιμηθούν οι πιθανοί κίνδυνοι νοσηρότητας. Είναι άκρως απαραίτητη η λήψη λεπτομερούς ιστορικού υγείας του ατόμου. Εν πρώτης, γενικές πληροφορίες με συγκεκριμένο δομημένο ερωτηματολόγιο και κατόπιν ανάλογα με τις απαντήσεις στις ερωτήσεις που εστιάζουν ιδιαίτερα στο πρόβλημα που εντοπίστηκε. Στις νεαρές γυναίκες , κάτω από την ηλικία των 39, οι γενικές εργαστηριακές εξετάσεις είναι διαφορετικές από αυτές που χρειάζονται μεγαλύτερες κυρίες και άλλες από αυτές που χρειάζονται όσες είναι πέραν των 60. Στις νεαρές γυναίκες γίνεται διερεύνηση του ιστορικού για εμβολιασμό εναντίον του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, για την τακτικότητα της έμμηνου ρήσης (περίοδος), του κανονικού σωματικού βάρους, της ορμονικής λειτουργίας, εκτίμηση της γονιμότητας και η πιθανότητα μαιευτικού ρίσκου. Στη μέση ηλικία, 40-55, ελέγχεται η λειτουργία του θυρεοειδή αδένα, πιθανότητες πρόωρης εμμηνόπαυσης, εκτιμούνται και καθορίζονται προληπτικά μέτρα για αποφυγή πτώσης της μήτρας, της ουροδόχου κύστης, κολπική ξηρότητα, απώλεια ούρων κατά την άσκηση, συχνοουρία, καρκίνος του μαστού, γήρανσης κλπ. Κατά την εμμηνοπαυσιακή ηλικία, η ιδιαίτερη φροντίδα εστιάζεται στη πρόληψη της οστεοπόρωσης, των καρδιαγγειακών νοσημάτων και του καρκίνου.

Ο εντοπισμός των γυναικών υψηλού κινδύνου για τις πιο πάνω νόσους, η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο για τη μακροβιότητα, τη ποιότητα ζωής και την ευτυχία της γυναίκας και της οικογένειας της. Ακολουθούμε συγκεκριμένα πρωτόκολλα διερεύνησης και προληπτικής θεραπείας βάση διεθνώς αναγνωρισμένων προγραμμάτων. Τα προληπτικά μέτρα, πιθανές θεραπείες, οι εργαστηριακές και απεικονιστικές εξετάσεις καθορίζονται πρωτίστως από την ηλικία της γυναίκας και από τα αποτελέσματα της συνέντευξης του ιατρικού ιστορικού. Οι γνώσεις και η ικανότητα του Γυναικολόγου, το επίπεδο συνεργασίας της ασθενούς και η συμμόρφωση της στο πρόγραμμα πρόληψης, συμβάλλουν σημαντικά στην επάρκεια και στο τελικό αποτέλεσμα των προγραμμάτων πρόληψης.                  

Σύγχρονη Μαιευτική και Γυναικολογία

Η σύγχρονη Μαιευτική και Γυναικολογία ταυτίζεται με την Womana, η οποία μπορεί να αντιμετωπίσει όλο το φάσμα περιπτώσεων παθολογίας που είτε συνυπάρχουν σε μια εγκυμοσύνη/τοκετό είτε παρουσιάζονται σαν ένα ακόμα πρόβλημα υγείας των γυναικολογικών παθήσεων. Ο γυναικολόγος-μαιευτήρας καλείται να διαχειριστεί και να εφαρμόσει νέες τεχνολογίες ενδοσκόπησης, καινούργια μηχανήματα στο χειρουργείο, 3D και 4D υπερηχογράφους στο ιατρείο, καθώς και ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Οι συσκευές αυτές είναι απαραίτητες για την έγκαιρη διάγνωση και καλύτερη χειρουργική αντιμετώπιση ιδιαίτερα των σύνθετων γυναικολογικών περιστατικών. Ο τεράστιος όγκος πληροφοριών, η πολυπλοκότητα των περιστατικών, καθώς και η πίεση χρόνου για τη γρήγορη ανάρρωση και ίαση των ασθενών, αυξάνουν το κίνδυνο για λάθη και μειώνουν την ποιότητα παροχής των ιατρικών υπηρεσιών που προσφέρονται σήμερα.

Η παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών υγείας στη Μαιευτική και Γυναικολογία – Womana εδράζονται α) στο έξυπνο και διαδραστικό σύστημα για την φύλαξη, διαχείριση, ανάλυση και επεξεργασία ιατρικών δεδομένων στοχεύοντας στην αύξηση της διαγνωστικής ακρίβειας του περιστατικού, β) στη διασφάλιση της ποιότητας παροχής υπηρεσιών υγείας με την καταγραφή των διαδικασιών διάγνωσης βήμα προς βήμα, γ) στην εύκολη πρόσβαση σε διεθνή πρωτόκολλα θεραπείας και φροντίδας στη Μαιευτική και Γυναικολογία κατά την διάρκεια διαχείρισης του περιστατικού είτε στο ιατρείο είτε στο χειρουργείο και δ) στην εξαγωγή αυτόματης ιατρικής αναφοράς, καταγράφοντας όλες τις λεπτομέρειες της διάγνωσης, όπως εικόνες της ενδοσκόπησης, υπερηχογράφημα, εικόνες μαγνητικού / αξονικού τομογράφου κλπ.

Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα σύνδεσης μέσο διαδικτύου, με άλλους επιφανείς γυναικολόγους για την καλύτερη διάγνωση και θεραπεία του περιστατικού. Το πιο πάνω καινοτόμο σύστημα πέραν της καταγραφής του περιστατικού και της επικοινωνίας με το χειρουργείο σε πραγματικό χρόνο εφαρμόζει αλγόριθμους εξόρυξης δεδομένων. Ταυτόχρονα διασταυρώνει τα διαγνωστικά ευρήματα της ασθενούς με αυτά που καταγράφονται στα διεθνή πρωτόκολλα διάγνωσης και θεραπείας παρέχοντας έτσι την καταλληλότερη θεραπεία.

Καισαρική τομή ή φυσιολογικός τοκετός;

Τα νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο φυσιολογικός τοκετός υπερέχει της καισαρικής τομής, για καλύτερη υγεία της μάνας και του παιδιού. Ο φυσιολογικός τοκετός είναι η φυσιολογική εξέλιξη της εγκυμοσύνης, δίνοντας την ευκαιρία σε έμβρυο και μητέρα να προσαρμοστούν για την επόμενη φάση της λοχείας και γαλουχίας. Επιτρέπει επίσης στο έμβρυο να αναπτύξει όλους εκείνους τους φυσιολογικούς μηχανισμούς ώστε να μπορέσει να προσαρμοστεί στο απαιτητικό εξωτερικό περιβάλλον. Τα παιδιά που γεννιούνται φυσιολογικά έχουν χαμηλότερο κίνδυνο για αναπνευστικά προβλήματα στο μέλλον σε σχέση με τα παιδιά που γεννιούνται από προγραμματισμένη καισαρική τομή. Ο μητρικός θηλασμός εγκαθίσταται πολύ πιο γρήγορα και εύκολα όταν έχει προηγηθεί φυσιολογικός τοκετός παρά καισαρική τομή. Κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης το έμβρυο παρόλο που είναι έγκλειστο στον αμνιακό σάκο εντούτοις υπάρχει κυτταρική επικοινωνία με το κόλπο της μάνας. Πολλά βακτηρίδια και μικροοργανισμοί μπορούν να περνούν την αμνιακό σάκο και να βρίσκονται μέσα στο αμνιακό υγρό. Στη συνέχεια το έμβρυο αναρροφά και ανακυκλώνει το αμνιακό υγρό αφού το καταπίνει, και στη συνέχεια απορροφάται από το βλεννογόνο του εντέρου του και διηθείται από τα νεφρά του σαν ούρο.  

Μελετώντας τα κόπρανα των νεογνών μετά από φυσιολογικό τοκετό και συγκρίνοντας τα με αυτά μετά από καισαρική τομή, διαπιστώνεται ένας μεγάλος αριθμός βακτηρίων και μικροοργανισμών επωφελή για το νεογνό μετά από κολπική γέννα.

Είναι προφανές ότι η επικοινωνία εμβρύου και εξωτερικού περιβάλλοντος εδραιώνεται και κορυφώνεται μετά από τη ρήξη των αμνιακών υγρών και έναρξη των συσπάσεων. Οι μικρο-οργανισμοί (microbiome) αυτοί, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα του νεογνού προστατεύοντας το πολλαπλώς και ποικιλοτρόπως. Έχει παρατηρηθεί ότι η παχυσαρκία, το άσθμα, αλλεργίες, ο διαβήτης τύπου 1, οι τροφικές αλλεργίες, το έκζεμα και κοιλιακά νοσήματα είναι πολύ πιο συχνά σε βρέφη και παιδιά που γεννιούνται με καισαρική τομή. Ο λακτοβάκιλλος που βρίσκεται στο κόλπο της μάνας βοηθά ιδιαίτερα στη καλύτερη πέψη και απορρόφηση του γάλατος κατά τον θηλασμό.    

Η διαδικασία του κολπικού τοκετού προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή της εγκύου και επί το πλείστων ολοκληρώνεται επιτυχώς. Η επισκλειρήδιος αναλγησία προσφέρει ένα άνετο, ανώδυνο και καθόλα ασφαλή φυσιολογικό τοκετό αφού η επίτοκος συνεργάζεται και επικοινωνεί με το ιατρικό προσωπικό με άνεση. Η ανώδυνη πορεία του τοκετού συμβάλλει έτσι ώστε να αποβληθούν  οι όποιοι φόβοι και ανασφάλειες υπάρχουν για μια φυσιολογική γέννα. Η επίτοκος χρειάζεται να παρακολουθήσει μαθήματα για τη γέννα και το τοκετό, ενημερώνεται για τη πορεία ενός φυσιολογικού τοκετού και ξεναγείται στο μαιευτήριο. Η διαδικασία αυτή βοηθά το μέγιστο στην μείωση του φόβου λόγω του αγνώστου και της απειρίας.     

Η έγκυος πρέπει να ενθαρρύνεται να γεννήσει φυσιολογικά και από το γιατρό της και το οικείο περιβάλλον της. Η υπεροχή του φυσικού τοκετού και γέννας είναι σαφής όσον αφορά την υγεία της ίδιας της εγκύου και του μωρού της.